Hồ Nguyên Trừng – Ông tổ nghề đúc “Thần công”



Người được xem là ông tổ của nghề đúc súng thần công ở Việt Nam là Hồ Nguyên Trừng. Ông là nhà kỹ thuật quân sự nổi tiếng thời Hồ, quê ở Đại Lại, phủ Thanh Hoa (nay là Kim Mâu, huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hoá).

Ông là con trưởng của Hồ Quý Ly, từng làm quan tư đồ thời nhà Trần (1399). Khi Hồ Quý Ly làm vua, Hồ Nguyên Trừng nhường ngôi vị thái tử cho em là Hồ Hán Phương. Năm 1401, được phong là Tả tướng quốc trông coi việc chế tạo súng và đóng thuyền. Ông chế tạo thành công súng thần cơ, đóng thuyền lớn 2 tầng (tầng dưới để chèo thuyền, tầng trên để chiến đấu). "Thần công" được các thế hệ cha ông xưa coi đây là loại vũ khí có sức mạnh như "Thần".

Năm 1405, khi nhà Minh chuẩn bị xâm lược Đại Việt, Hồ Nguyên Trừng thấy trước nguy cơ thất bại của nhà Hồ, ông đã nói với Hồ Quý Ly "Thần không sợ đánh chỉ sợ lòng dân không theo". Năm 1407, quân Minh xâm lược, Hồ Nguyên Trừng chỉ huy chiến đấu ở cửa Giao Thuỷ – Nam Định và cửa Hàm Tử.

Tháng 6/1407, ông bị bắt ở cửa biển Kỳ La – Kỳ Anh – Hà Tĩnh, bị giải sang Kim Lăng (Nam Kinh – Trung Quốc). Nhà Minh phong cho ông chức Tả thị lang Bộ công, trông coi xưởng đúc súng nhưng ông luôn hướng về quê hương, viết sách "Nam ông mộng lục"….

Từ đầu thế kỷ XVIII, Nhà Nguyễn cho trưng bày súng thần công trước cung điện thể hiện sức mạnh của vương triều. Vào các buổi sáng, buổi chiều, nhà Nguyễn cho bắn súng lệnh, dân thường bị cấm không được đi ngang qua súng thần công, nếu đi ngang xa xa phải ngả mũ chào. Đối với các quan võ thời ấy khi được thăng quan tiến chức phải thờ thần công tạ lễ, một tháng hai lần cúng bái thần công.

Dưới triều Vua Gia Long (1802 – 18190) và Minh Mạng (1820 – 1840), là thời kỳ phát triển rực rỡ nhất của kỹ thuật đúc súng thần công của Việt Nam. Các vị vua này đã cho đúc 2.468 khẩu súng thần công các loại.

Tại đồi Bạch Dinh – Vũng Tàu, lễ hội bắn súng thần công cũng từng được tái hiện theo nghi lễ truyền thống Việt Nam vào năm 2006. Nơi đây xưa vốn là một pháo đài. Sử cũ ghi, từ đầu Trung Hưng năm 1788, Chúa Nguyễn đã xây dựng ở đây phong hỏa đài. Pháo đài này sau đổi tên là thành Phước Thắng và đến năm 1839 được xây dựng với quy mô lớn (thời Minh Mạng). Vua Minh Mang cho đặt 2 cỗ súng thần công và 6 cỗ hồng y.

Mùa xuân năm 1859, tại pháo đài Phước Thắng, súng thần công đã nã đạn vào quân Pháp và Tây Ban Nha, mở màn cho cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân Nam Bộ.

Lễ hội Festival Biển Vũng Tàu tái hiện lại lễ hội bắn súng thần công của nhà Nguyễn. Mở màn lễ hội là ba hồi trống trận. Trước khi khai hỏa, làm lễ dâng hương. Người Suất đội bước lên phía trước (theo ngạch quan chức nhà Nguyễn, chức võ quan chỉ huy một đội hoặc một liên đội), 20 pháo thủ trang phục quân lính thời Nguyễn vào vị trí chờ lệnh.

Cờ lệnh tả thuỷ và hữu thuỷ của Suất đội lần lượt phất lên, 8 loạt đạn thần công phát hoả lên trời lao ra biển…

Advertisements

8 thoughts on “Hồ Nguyên Trừng – Ông tổ nghề đúc “Thần công”

  1. ac ac chắc là bác xem phải súng version 2. hay 3. j đó roài, cái này là đời đầu :angel:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s