Quảng trường Ba Đình có từ bao giờ



Dưới thời Pháp thuộc, trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, Quảng trường Ba Đình chỉ là một khu đất gồm những bãi đất hoang và hồ ao mới san lấp rộng tới hàng chục hecta cạnh Phủ Toàn quyền Pháp, gọi là Quảng trường Tròn (Rond point Puginier) hay còn gọi là Quảng trường PUGINIER (tên của một Linh mục người Pháp).

Quảng trường Ba Đình lâu nay đã trở thành thiêng liêng đối với mỗi người dân Việt Nam.

Bởi lẽ, cách đây 65 năm ở đây đã chứng kiến giờ phút lịch sử trọng đại của dân tộc Việt Nam sau hơn 80 năm dưới ách đô hộ của chế độ thực dân, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh long trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập (ngày 2/9/1945) khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà (nay là nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam). Nhưng Quảng trường Ba Đình có từ bao giờ và được xây dựng như thế nào thì chắc hẳn còn nhiều người chưa biết.

Dưới thời Pháp thuộc, trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, Quảng trường Ba Đình chỉ là một khu đất gồm những bãi đất hoang và hồ ao mới san lấp rộng tới hàng chục hecta cạnh Phủ Toàn quyền Pháp, gọi là Quảng trường Tròn (Rond point Puginier) hay còn gọi là Quảng trường PUGINIER (tên của một Linh mục người Pháp). Một thời gian dài, Quảng trường Tròn đã được các kiến trúc sư người Pháp là HEBRAT và CERRUTI đưa ra các quy hoạch tổng thể và cải tạo lại Quảng trường Tròn nhưng các dự án cải tạo này vẫn chỉ nằm trên giấy. Năm 1930, người Pháp cũng đã cho xây dựng một công trình ở khu vực Quảng trường Tròn (đầu đường Cột cờ bây giờ) – Đó là Nha Tài chính và Trước bạ. Công trình này khá đẹp, do kiến trúc sư người Pháp là CERRUTI thiết kế và do hãng AVIAT (Pháp) thầu và thi công. Phủ Toàn quyền Pháp cũng đã dự kiến làm một công viên lớn thuộc khu đất của Quảng trường Tròn và đường Hoàng Diệu (trên bản đồ cũ thời Pháp thuộc có tên là Rue Paul Dounmer), sau Cách mạng tháng Tám đổi tên thành phố Nguyễn Lâm.

Từ khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời, Quảng trường Tròn được gọi là Vườn hoa Ba Đình, hay còn gọi là Quảng trường Ba Đình để tưởng nhớ đến cuộc khởi nghĩa cùng tên trong thời kỳ chống thực dân Pháp xâm lược cuối thế kỷ 19 (khởi nghĩa Ba Đình do Đinh Công Tráng lãnh đạo).

Cũng không phải ngẫu nhiên nhưng cũng như sự sắp đặt của lịch sử, thể theo yêu cầu của Chính phủ cách mạng lâm thời lúc đó, Ban tổ chức và Chính phủ đã giao cho ông Phan Văn Khoa lúc đó là Trưởng ban Văn hoá cứu quốc phụ trách cùng kiến trúc sư Ngô Huy Quỳnh và hoạ sĩ Trần Đình Hàn tốn rất nhiều công để chuẩn bị nơi đây cho một cuộc mít tinh lớn tập trung vài vạn người cho buổi lễ Tuyên ngôn Độc lập trọng đại này. Lúc đầu Ban tổ chức định chọn khu Quần ngựa hoặc Đông Dương học xá (Đại học Bách Khoa bây giờ) nhưng lại thấy quá xa Trung tâm Hà Nội lúc đó. Nếu chọn Quảng trường Nhà hát Lớn thành phố thì lại sợ quá chật chội. Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, Ban tổ chức đã quyết định chọn Quảng trường Ba Đình (Vườn hoa Ba Đình lúc đó), cho dù lúc bấy giờ xung quanh địa điểm này còn có những cơ quan như Phủ Toàn quyền, Thành Hà Nội… là những nơi vẫn còn khá nhiều lực lượng thù địch với cách mạng đang chiếm đóng.

Sáng 2/9/1945, giữa Quảng trường Ba Đình lịch sử, Ban tổ chức buổi lễ Tuyên ngôn Độc lập đã đặt bục gỗ cao, chung quanh quấn vải, khẩu hiệu, trên bục có cột cờ. Giữa trời Thu tháng Tám lịch sử, trong rừng cờ đỏ sao vàng, hàng vạn nhân dân Thủ đô Hà Nội đã lắng nghe Hồ Chủ tịch long trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà trước toàn thể quốc dân đồng bào và thế giới.

Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dânPháp, Thủ đô Hà Nội bị tạm chiếm (1947-1954), Phủ toàn quyền thực dân Pháp lại đổi tên Vườn hoa Ba Đình thành Vườn hoa Hồng Bàng. Năm 1954, hoà bình lập lại, Thủ đô được giải phóng, Quảng trường Ba Đình lại trở thành địa danh lịch sử của Hà Nội. Phủ Toàn quyền Pháp cũ cạnh Quảng trường Ba Đình được đổi tên thành Phủ Chủ tịch và cạnh đó được xây dựng Đài tưởng niệm các liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do cho Tổ quốc.

Cũng chính nơi đây – Quảng trường Ba Đình lịch sử là nơi chứng kiến lễ truy điệu Người cha già vĩ đại của dân tộc. Sau đó, Đảng và Nhà nước đã quyết định chọn Quảng trường Ba Đình là địa điểm xây Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tiếp đó, ngày 19/5/1990, kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, Bảo tàng Hồ Chí Minh – một công trình kiến trúc lịch sử nữa lại được xây dựng ngay cạnh Quảng trường Ba Đình. Công trình hoàn thành đã góp phần làm cho quần thể kiến trúc khu Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh được hoàn chỉnh. Trong suốt những năm qua, Quảng trường Ba Đình lịch sử cũng là nơi thường xuyên được chọn để tổ chức các cuộc mít tinh, lễ kỷ niệm lớn, lịch sử hoặc đón tiếp các đoàn Quốc tế đến thăm Việt Nam.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s