Màu thời gian trong tranh phố Phái



Bùi Xuân Phái (1920 – 1988) thường được nhắc tới như một trong những họa sĩ xuất sắc nhất của thế hệ họa sĩ Mỹ thuật Đông dương. Và trong tâm thức của nhiều người Việt Nam, ông còn là họa sĩ Hà Nội nhất bởi những bức tranh vẽ về phố cổ Hà Nội với những tình cảm hoài niệm đặc biệt dành riêng cho nó.

Cũng có thể nói Bùi Xuân Phái chính là người đầu tiên phát hiện ra vẻ đẹp hội họa của Hà Nội. Trong con mắt ông, Hà Nội đẹp ở những góc phố nhỏ bé xinh xinh với đường lượn quanh co trữ tình, những mảng tường liêu xiêu nhuốm màu thời gian, những ô cửa sổ và những mái nhà đan xen nhấp nhô hình kỷ hà. Ông vẽ và vẽ rất nhiều về phố cổ Hà Nội, vẽ như thuộc từ trong ký ức, truyền vào đó những nét bút tài hoa, những đường viền tình cảm, những gam màu tâm trạng của đời sống con người. Khi trầm ấm, buồn bã, khi đạm bạc, cô liêu. Có thể vì vậy mà người ta thường gọi “Phố – Phái” là phố của ký ức, hoài niệm…


Bên cạnh các bức tranh vẽ về phố cổ Hà Nội, Bùi Xuân Phái còn là bậc thầy về vẽ chân dung. Ông vẽ rất nhiều chân dung bạn bè, gia đình, người thân và chân dung tự họa chính mình qua các thời kỳ. Ông vẽ nhanh, trực tiếp, chân xác. Nét vẽ giản dị, phóng khoáng, giàu truyền cảm. Các bức tự họa của Bùi Xuân Phái đều rất đẹp, có sức biểu cảm đặc biệt, ở đó luôn phảng phất một nỗi buồn, sự cô đơn và thân phận người nghệ sĩ.

Tài năng đa dạng của Bùi Xuân Phái còn thể hiện ở một lĩnh vực khác nữa, đó là mảng tranh về sân khấu hề chèo, nơi ông hân hoan trước niềm vui và cái đẹp của không gian sân khấu, thả bút tung tẩy về màu sắc và hình thể. Tranh của ông luôn giàu chất hội họa, thể hiện một cách tài tình chất bi – chất hài của sân khấu hề chèo, đồng thời chuyển tải được tinh thần và bản sắc văn hóa dân tộc qua thể loại này.

Bùi Xuân Phái ít nói, mà thay vào đó bằng vẽ. Ông vẽ để độc thoại, vẽ để chia sẻ trò chuyện cùng bạn bè, vẽ để kiếm sống, hoặc vẽ để giải khuây, để mà vẽ… Bút vẽ lúc nào cũng trên tay ông, số mệnh đã định ra như vậy.


Các bức vẽ, ký họa mộc mạc, giản dị mà tài hoa của Bùi Xuân Phái làm ta xúc động đến tận đáy lòng bởi đó là bằng chứng sống động của một thời kỳ, một lịch sử dân tộc, một đời sống con người – nghệ sĩ. Một thời kỳ đầy khó khăn, gian khổ, thiếu thốn họa phẩm. Một lịch sử dân tộc chìm trong nước mắt và chiến tranh, song cũng đầy tinh thần lạc quan. Một trái tim nghệ sĩ thấm đẫm tình nhân ái, yêu thương đồng loại và yêu cái đẹp. Tất cả đã qua đi nhưng nghệ thuật của ông thì vĩnh viễn ở lại…

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s