Thái sư Á vương Đào Cam Mộc sinh ra từ quả bầu?



Thái sư Á vương Đào Cam Mộc là một nhân vật có thật trong lịch sử. Ông cũng là người có công đầu suy tôn Lý Công Uẩn lên ngôi vua, mở ra vương triều Lý kéo dài 215 năm (1010-1225). Xung quanh nguồn gốc của ông có nhiều điều bí ẩn.

Trái bầu kỳ lạ

Đào Cam Mộc quê ở huyện Yên Định, Thanh Hóa. Chính sử không chép năm sinh mà chỉ có năm mất (1015) của ông tại vùng đất này, vì thế câu chuyện về xuất thân của ông càng nhuốm màu huyền bí.

Đến nay, người trong vùng vẫn lưu truyền câu chuyện ông sinh ra gắn liền với một trái bầu kỳ lạ.

Chuyện kể rằng, một buổi sáng bà mẹ ông ra sông Mã gánh nước thấy một quả bầu trôi quẩn quanh chỗ bà lấy nước, mấy lần bà đẩy ra xa, nhưng quả bầu lạ cứ quẩn quanh mãi bên chân, cuối cùng bà gánh nước và mang theo quả bầu ấy về nhà. Không bao lâu sau, bà mang thai rồi sinh nở.

Khi ông sinh ra, cùng lúc ấy trong nhà có ánh hào quang. Ít lâu sau chồng mất, bà đưa con về quê ngoại Nam Trịnh nuôi con khôn lớn.

Ngay từ bé, Đào Cam Mộc đã có sức vóc cường tráng, to khỏe hơn người. Có lần thuyền vua Lê Đại Hành tuần du trên sông Mã mắc cạn, quân lính dùng mọi cách mà thuyền vẫn không nhúc nhích. Thấy vậy, ông vội lội xuống sông, dùng mưu và sức khỏe của mình đẩy thuyền đi băng băng. Vua Lê cảm phục chàng trai thông minh, có sực lực hơn người, bèn vời vào kinh đô và sau này làm quan dưới thời vua Lê Long Đĩnh (1006-1009), được phong chức Chi hậu.

Đệ nhất công thần nhà Lý

Cuối triều Lê xảy ra biến cố, mặc dù người chủ trương đưa Lý Công Uẩn lên ngôi là Sư Vạn Hạnh, nhưng người thực thi chủ trương đó lại là Đào Cam Mộc.

Cụ thể việc này Đại Việt sử ký toàn thư viết như sau: Sau khi vua Lê Đại Hành mất, các vua về sau ăn chơi xa xỉ, không màng gì tới triều chính và muôn dân trăm họ, trong nước người dân ca thán, bên ngoài giặc Tống đang chờ thời cơ mang quân sang xâm lược nước ta. Trước thế giặc lăm le ngoài bờ cõi, lòng người dân phân tâm, lúc này dân gian đồn rằng trên cây cổ thụ bị sét đánh ở châu Cổ Pháp hiện lên dòng chữ:

“Gốc cây thăm thẳm

Ngọn cây xanh xanh

Cây hòa đao rụng

Mười tám hạt thành

Cành đông xuống đất

Cây khác lại sinh

Đông mặt trời mọc

Tây sao náu hình

Khoảng sáu bảy năm

Thiên hạ thái bình”.

Nội dung những dòng chữ này ý nói vua non yếu, bầy tôi cường thịnh, họ Lê mất, họ Lý nổi lên, trải sáu hoặc bẩy năm thì thiên hạ thái bình….

Đến khi Long Đĩnh băng hà, vua nối ngôi còn bé, Lý Công Uẩn cùng với Hữu điện tiền chỉ huy sứ là Nguyễn Đê mỗi người được đem 500 quân tùy long (quân hầu của vua) vào làm túc vệ. Chi hậu Đào Cam Mộc dò biết Lý Công Uẩn có ý muốn được truyền ngôi, nên nhân lúc vắng người, hỏi để gợi xem:

“Mới rồi chúa thượng ngu tối bạo ngược, làm nhiều việc bất nghĩa, trời chán ghét nên không cho hết thọ, con nối thơ ấu không kham nổi nhiều khó khăn. Mọi việc phiền nhiễu thần linh không ưa, dân chúng nhao nhác, mong tìm chân chúa. Sao Thân vệ không nhân lúc này nghĩ ra mưu cao, quyết đoán sáng suốt, xa xem dấu cũ của Thang Vũ, gần xem việc làm của Đinh Lê, trên thuận lòng trời, dưới theo ý dân, mà cứ khư khư giữ tiểu tiết làm gì”.

Lý Công Uẩn thận trọng, ngại Đào Cam Mộc có bụng khác, giả giận mắng rằng: “Sao ông nói thế, tôi phải bắt ông nộp quan”. Ông thong thả nói với Lý Công Uẩn: “Tôi thấy thiên thời nhân sự như thế, cho nên mới dám phát ngôn. Nay ông lại muốn cáo giác tôi, thì tôi không phải là người sợ chết”. Lúc đó, Lý Công Uẩn mới thổ lộ: “Tôi đâu nỡ cáo giác ông, chỉ sợ lời nói tiết lộ thì chết ráo, nên răn ông đó thôi”.

Hôm khác, ông lại nói với Lý Công Uẩn: “Người trong nước ai cũng nói họ Lý khởi nghiệp lớn, lời sấm đã hiện ra rồi, đó là cái họa đã hiện ra rồi không thể che dấu được nữa. Chuyển họa thành phúc chỉ trong sớm chiều. Đây là lúc trời trao người theo, Thân vệ còn nghi ngại gì nữa”. Lý Công Uẩn nói: “Tôi đã hiểu ý ông, không khác gì ý của Vạn Hạnh, nếu thực như lời ấy thì nên tính kế thế nào?”. Đào Cam Mộc bèn trả lời: “Thân vệ là người khoan thứ, nhân từ, lòng người chịu theo. Hiện nay, trăm họ mệt mỏi kiệt quệ, dân không chịu nổi, Thân vệ nên lấy ân đức mà vỗ về, thì người ta tất xô nhau mà kéo về như nước chảy chỗ thấp, có ai ngăn được”.

Đào Cam Mộc biết việc cần kíp, sợ sinh biến, mới nói chuyện với khanh sĩ và các quan, ai cũng vui theo. Ngay ngày hôm ấy, đều họp cả ở trong triều bàn rằng: “Hiện nay, dân chúng ức triệu khác lòng, trên dưới lìa bỏ, mọi người chán ghét tiên đế hà khắc bạo hành ngược không muốn về…có lòng suy tôn quan Thân vệ… nhân lúc này cùng nhau sách lập Thân vệ làm Thiên tử”.

Thế rồi cùng nhau dìu Lý Công Uẩn lên chính điện, lập làm Thiên tử, lên ngôi Hoàng đế. Trăm quan đều lạy rạp dưới sân, trong ngoài đều hô “vạn tuế” vang dậy cả trong triều. Đại xá cho thiên hạ, Lý Công Uẩn lấy niên hiệu Thuận Thiên, năm 1010 mở đầu vương triều Lý.

Từ khi lên ngôi, Lý Công Uẩn vừa cảm phục ghi ơn, vừa tin tưởng giao cho Đào Cam Mộc những công việc quan trọng trong triều chính, phong cho Đào Cam Mộc là Nghĩa Tín hầu và gả con gái trưởng là công chúa An Quốc cho ông.
Năm Ất Mão (1015), Thuận Thiên thứ 6, Đào Cam Mộc trút hơi thở cuối cùng, tôn vinh và ghi công của ông, triều đình nhà Lý đã truy phong Đào Cam Mộc là Thái sư Á vương.


Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s